Maandag (ochtend)

Blok 11

Het einde van Bezit:

Wij zijn gewend om spullen te hebben. Bezit te hebben. 
Het is fijn om iets zelf te hebben, maar daar zit ook een hele duistere keerzijde aan. 
Fabrikanten willen graag geld verdienen. Dat doen ze door spullen te verkopen. Hoe meer ze verkopen, hoe meer ze verdienen. Als spullen heel erg goed zijn, verkopen ze het maar één keer. Als spullen een matige kwaliteit hebben, gaan ze stuk en moeten ze worden vervangen. Als je er als fabrikant voor zorgt dat spullen moeilijk te repareren zijn en niet al te duur zijn om te vervangen, dan kan je veel verdienen. 

De consumptiemaatschappij waarin wij leven gaat ervan uit dat je iets koopt en het na verloop van tijd vervangt. Dat is dus "by design". In de garantieperiode is nog geen fout ontworpen, dus dan blijft je ding het doen. Daarna komen de kosten. 

Voorbeeld:
Vroeger, in de generaties van je overgrootouders kochten mensen eiken meubelen. Deze gingen letterlijk eeuwig mee. Een stoel werd gemaakt van massief eiken en alleen de bekleding moest nu en dan vervangen worden. De rest was onverwoestbaar. De kringloopwinkels staan er vol mee, ga er maar eens kijken!

Ikea heeft deze markt veranderd. Ineens waren meubelen niet meer zo duur, maar ze werden wel op zo'n manier gemaakt dat ze na een aantal jaren vervangen moesten worden. Ikea heeft de meubelmarkt veranderd in een consumptiemarkt. Goed voor Ikea en de werkgelegenheid. Leuk voor de klanten die om de paar jaar een nieuwe inrichting van het huis hebben, maar niet zo goed voor het milieu. Hoeveel je ook recycled, er gaat meer verloren dan vroeger.

In de documentaire "Het einde van het bezit" laat architect Thomas Rau zien hoe dit in onze maatschappij door werkt. 

De originele documentaire duurt bijna een uur, maar is wel heel interessant: 
https://www.vpro.nl/programmas/tegenlicht/kijk/afleveringen/2015-2016/einde-van-bezit.html

Er is ook een verkorte versie van 15 minuten. Die staat hieronder:

Het einde van bezit (verkorte versie)

Thomas Rau geeft onder meer als voorbeeld dat je wasbeurten kan kopen in plaats van wasmachines, of licht in plaats van lampen.
Dit stimuleert fabrikanten om de best mogelijke wasmachines en lampen te fabriceren omdat ze dan verdienen aan het was- of lichtabonnement en niet aan de productie van een apparaat. 
We zien dit ook in andere markten gebeuren. Veel mensen kopen geen CD's meer maar hebben een abonnement op Spotify. We kopen ook geen DVD's meer maar nemen liever een abonnement op Netflix. 
In vervoer zie je dit ook. We kopen geen vliegtuig maar een vliegreis en in plaats van een auto kopen zou je ook een auto kunnen huren of leasen wanneer je hem echt nodig hebt. 

UPDATE

Op 25 maart 2021 besteedt ook het populair wetenschappelijke youtube-kanaal Veritasium (met bijna 9 miljoen abonnees) hier ook aandacht aan: 
"This is why we can't have nice things"

Opdracht 11

Zet een product om in een dienst en maak daar een advertentie voor.

Thomas Rau noemde in zijn video enkele producten die je ook als dienst zou kunnen aanbieden.  

Lampen kan je aanbieden als een bepaalde hoeveelheid licht per uur.

Wasmachines kan je aanbieden als wasbeurten.

Neem een bestaand product en zet dat zelf om naar een dienst die je als consument kan afnemen. 

In je portfolio neem je een foto op van het product. Daar voeg je een paar regels aan toe met beschrijving hoe je dit als dienst kan verkopen. 
Tot slot maak je een advertentie voor een tijdschrift of krant naar keuze waarin je de dienst aanprijst. Ook die neem je op in je portfolio.

v1.07- 23 januari 2023 - John Allijn